Oruç Fidyesi Nedir? Kimler Öder, 2027'de Ne Kadar?

Oruç fidyesi, yaşlılık veya iyileşme ümidi olmayan bir hastalık nedeniyle Ramazan orucunu tutamayan ve sonradan kaza da edemeyecek olan kişinin, her gün için bir yoksulu doyurmasıdır.

Bu yazıda fidyenin kimlere düştüğünü, 2027'de ne kadar olduğunu ve kaza orucundan farkını örnek hesaplarla açıklıyoruz.

Fidye nedir?

Fidye, sözlükte "bir kimseyi veya şeyi kurtarmak için verilen bedel" demektir.

Dinî terim olarak ise ibadetlerdeki bir eksikliği telafi etmek için yapılan mâlî ödemedir.

Bu yazının konusu olan oruç fidyesi, Ramazan orucunu tutamayan kişinin her gün için bir yoksulun günlük yiyeceğini karşılamasıdır.

Dayanağı Bakara Suresi 184. ayettir: "Oruç tutmaya güçleri yetmeyenler ise bir fakir doyumu fidye verir."

Oruç fidyesini kimler öder?

Fidye, Ramazan orucunu tutamayan ve ileride kaza edebilme ümidi de bulunmayan kişilere düşer.

• İleri yaşlılar: Yaşlılık nedeniyle oruca gücü yetmeyen ve güçlenme ihtimali olmayanlar.
• Kronik hastalar: Doktor tarafından oruç tutmaması gerektiği söylenen ve iyileşme ümidi bulunmayanlar (ör. bazı ağır böbrek, kalp veya diyabet hastalıkları).
• Sürekli ağır koşullar: Sağlık durumu kalıcı olarak orucu imkânsız kılanlar.

Fidye verdikten sonra iyileşirse ne olur?

Diyanet'in görüşüne göre fidye veren kişi daha sonra oruç tutabilecek güce kavuşursa, tutamadığı günleri kaza etmesi gerekir.

Verdiği fidye ise sadaka sevabı olarak kalır; boşa gitmez.

Fidye veremeyecek kadar yoksul olan ne yapar?

Hem oruç tutamayan hem de fidye verecek maddi imkânı olmayan kişi, Allah'tan bağışlanma diler (istiğfar).

İleride imkân bulursa fidyesini öder.

Kimler fidye değil, kaza yapar?

Birçok kişi fidyeyi kaza ile karıştırır. Oysa aşağıdaki durumlar geçici mazeret sayılır ve oruç sonradan kaza edilir:

• Geçici hastalık (grip, ameliyat sonrası iyileşme vb.),
• Yolculuk (seferîlik),
• Hamilelik ve emzirme (anne veya bebeğin sağlığı için oruç tutulamadığında),
• Kadınların hayız ve lohusalık dönemi.

Bu durumlarda mazeret ortadan kalkınca, tutulamayan her gün için bir gün kaza orucu tutulur; fidye gerekmez.

Fidye, kaza ve keffâret arasındaki fark

Keffâret konusu ayrıntılı ve kişisel koşullara bağlıdır; böyle bir durumda mutlaka bir din görevlisine danışın.

Oruç fidyesi ne kadar? 2026–2027 miktarı

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, fitre için belirlediği tutarın aynı zamanda günlük oruç fidyesi olduğunu açıklamıştır.

Diyanet'in Avrupa için 2026'da açıkladığı fitre 15 € olduğundan, Avusturya'da günlük oruç fidyesi asgari 15 €'dur.

Bu tutar 2027 Ramazanı'nın başına kadar geçerlidir. 2027 miktarı henüz açıklanmadı; açıklandığında bu yazıyı güncelleyeceğiz.

Austria Yetim Eli'de fidye günlük 15 € olarak alınır. Fitre miktarı ve tarihleri için fitre ne kadar yazımıza bakabilirsiniz.

Fidye hesaplama: örnek hesaplar

Formül: tutulamayan gün sayısı × 15 €.

Örnek senaryo: Graz'da yaşayan yaşlı bir anne

78 yaşındaki Fatma Hanım, doktorunun tavsiyesiyle artık oruç tutamıyor ve bu durumun değişmesi beklenmiyor.

1. Ramazan 2027 takvime göre 8 Şubat – 8 Mart arası, yani 29 gün.
2. Fidye: 29 × 15 € = 435 €.
3. Ramazan 30 gün çekerse (ay hilaline göre) 1 gün eklenir: 450 €.
4. Oğlu, annesinin vekâletiyle fidyeyi onun adına online öder.

Fidyeyi bir başkasının adına ödemek mümkündür; bu durumda kişinin izni ve niyeti esastır.

Fidye ne zaman ve nasıl verilir?

Fidye, Ramazan'ın başında bütün ay için toptan verilebileceği gibi gün gün ya da Ramazan'dan sonra da verilebilir.

Ramazan içinde vermek, yoksulların oruç ve iftar ihtiyacının tam zamanında karşılanmasını sağlar.

Fidye birden fazla yoksula mı verilmeli?

Hanefî mezhebine göre birkaç günün fidyesi tek bir yoksula da verilebilir, farklı kişilere dağıtılabilir de.

Fidye kimlere verilir?

Fidye, fitre ve zekâtın verilebildiği kişilere verilir. Anne-baba, çocuklar ve eşe verilmez. Ayrıntılar için zekât kimlere verilir rehberimize bakın.

Geçmiş yıllara ait oruçlar için fidye

Geçmiş yıllarda geçici bir mazeretle tutamadığınız oruçlar varsa, bunları kaza etmeniz gerekir.

Ancak o günlerden beri kalıcı olarak oruç tutamaz hale geldiyseniz, borçlu olduğunuz her gün için fidye ödeyebilirsiniz.

Örnek hesap: 20 günlük kaza borcu olan ve artık kronik hastalık nedeniyle oruç tutamayan biri için: 20 × 15 € = 300 €.

Fidyenin hikmeti: oruç tutamayan da Ramazan'ın bereketine ortak olur

İslâm, kimseye gücünün üstünde yük yüklemez. Bakara Suresi 185. ayette "Allah sizin için kolaylık ister, zorluk istemez" buyrulur.

Fidye, oruç tutamayan yaşlı ve hastaların bu ibadetten tamamen uzak kalmamasını sağlar.

Kişi oruç tutamasa da, her gün bir yoksulu doyurarak Ramazan'ın paylaşma ruhuna katılır.

Böylece bir tarafta oruç tutamayanın gönlü huzur bulur, diğer tarafta bir ailenin iftar ve sahur sofrası kurulur.

Avusturya'da yaşayan yaşlı ve hastalar için pratik öneriler

• Doktorunuzla konuşun: Diyabet, böbrek veya kalp hastalığı gibi durumlarda oruç kararını hekiminizle birlikte verin. Avusturya'daki hekimlerin çoğu Ramazan'a ilişkin sorulara alışkındır.
• Durumu netleştirin: Hastalığınız geçici mi, kalıcı mı? Geçiciyse kaza, kalıcıysa fidye söz konusudur.
• Toplu ödeyin: Ramazan'ın başında 29 günün fidyesini (435 €) tek seferde ödemek, günlük takibi kolaylaştırır.
• Aile desteği: Online ödeme zor geliyorsa çocuklarınız veya torunlarınız sizin adınıza, izninizle ödeyebilir.
• Kayıt tutun: Ödeme onaylanınca gelen makbuz e-postasını saklayın; hangi yılın fidyesini ödediğinizi kolayca takip edersiniz.

Avusturya'dan oruç fidyesi nasıl ödenir?

1. Fidye bağışı sayfasını açın.
2. Tutamadığınız gün sayısını adet olarak girin (her gün 15 €).
3. Başkası adına ödüyorsanız not alanına kimin adına olduğunu yazın.
4. Aynı sepete fitre ve zekât bağışınızı ekleyebilirsiniz.
5. Kart / Online (Visa, Mastercard, Apple Pay, Google Pay, EPS) veya PayPal ile ödeyin. Ödeme onaylanınca makbuzunuz e-posta ile gelir.

Fidyeleriniz, faaliyet gösterdiğimiz ülkelerde ihtiyaç sahibi ailelere gıda ve yemek olarak ulaştırılır.

Ramazan'daki tüm bağış türlerini tarih sırasıyla görmek için Ramazan 2027 bağış rehberimizi okuyun; gönüllü iyilikler için sadaka nedir yazımız da yol gösterici olacaktır.

Kaynaklar: Diyanet — Bakara Suresi 184. ayet tefsiri · Din İşleri Yüksek Kurulu — 2026 fitre ve fidye kararı · TDV İslâm Ansiklopedisi — Fidye