Kurban Kimlere Vaciptir? Nisap, Şartlar ve Örnekler

Kurban kimlere vaciptir sorusunun cevabı, Kurban Bayramı yaklaşırken her ailenin gündemine gelir.

Kısa cevap: Hanefî mezhebine göre borçları ve temel ihtiyaçları dışında nisap miktarı mala sahip, akıllı, ergen ve mukim her Müslümana. Ayrıntılar ise sanıldığından önemlidir.

Kurban kesmenin hükmü nedir?

Diyanet İşleri Başkanlığı'nın kurban kitapçığına göre, Hanefî mezhebinde şartları taşıyan her Müslümanın Kurban Bayramı günlerinde kurban kesmesi vaciptir.

Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinin çoğunluk görüşüne göre ise sünnet-i müekkede, yani güçlü bir sünnettir.

Kurbanın dayanağı Kur'an'dır: "Her ümmet için... kurban kesmeyi meşru kıldık" (Hac, 22/34). Ayrıca bkz. Kevser, 108/2.

Bu yazıda Türkiye ve Avrupa'daki Türk toplumunun çoğunluğunun izlediği Hanefî mezhebini esas alıyoruz.

Kurban kimlere vaciptir? 5 şart

Diyanet'e göre kurban kesmekle yükümlü olmak için şu şartların hepsi aranır:

• Müslüman olmak.
• Akıl sağlığı yerinde olmak.
• Ergenlik çağına (buluğ) girmiş olmak.
• Mukim olmak: Yolcu (seferî) olmamak.
• Nisap miktarı mala sahip olmak: Temel ihtiyaçlar ve borçlar dışında 80,18 gram altın veya o değerde para ya da eşya.

Bu şartlar bayram günlerinde aranır. Bayramın ilk günü şartları taşımayan biri, bayramın son kesim günü dolmadan şartları kazanırsa kurban ona da vacip olur.

Nisap nedir, nasıl hesaplanır?

Nisap, kişinin dinen zengin sayıldığı asgari mal miktarıdır. Diyanet bunu 80,18 gram altın olarak belirler.

Hesaba nakit, banka hesabı, altın, döviz, yatırım ve temel ihtiyaç dışı eşyalar dahildir.

Oturduğunuz ev, günlük kullandığınız araç, ev eşyası ve giyim gibi temel ihtiyaçlar hesaba katılmaz.

Kurban nisabı ile zekât nisabı arasındaki fark

İkisinde de ölçü 80,18 gram altındır; ancak iki önemli fark vardır:

Şart	Zekât	Kurban
Nisap	80,18 gr altın	80,18 gr altın
Üzerinden bir yıl geçmesi (havl)	Gerekir	Gerekmez
Malın artıcı (nâmî) olması	Gerekir	Gerekmez
Zamanı	Yıl dolunca	Kurban Bayramı günleri

Yani zekât vermeyen biri, kurban kesmekle yükümlü olabilir. Zekât hesabı için Avusturya'da zekât hesaplama rehberimize bakabilirsiniz.

Avrupa'da yaşayanlar için kurban nisabı (euro)

Avusturya'da yaşıyorsanız nisabı euro olarak düşünmeniz gerekir. Altın fiyatı her gün değiştiği için sabit bir euro rakamı veremeyiz.

Hesap basittir: 80,18 × bayramdaki gram altın fiyatı (€).

Örnek hesap: Viyana'da çalışan bir kişi

Örnek hesap (gram altın ~100 € kabul edilmiştir; güncel fiyatı kendiniz kontrol edin):

• Nisap: 80,18 × 100 € ≈ 8.018 €
• Banka hesabı: 6.500 €
• Kenarda altın bilezik: 2.000 € değerinde
• Kredi kartı borcu: 700 €
• Net: 6.500 + 2.000 − 700 = 7.800 €

Bu örnekte net varlık nisabın altında kalır; kurban vacip olmaz. Ancak kişi dilerse nafile kurban kesebilir ve sevabını alır.

Aynı kişinin banka hesabında 7.500 € olsaydı net 8.800 € olurdu ve kurban vacip olurdu.

Borçlu kişi kurban keser mi?

Diyanet'e göre kurban, borçları ve temel ihtiyaçları dışında nisap miktarı mala sahip olana vaciptir.

Kişinin malı olup borcu da varsa, önce borç ve temel ihtiyaçlar düşülür. Geriye nisap kadar mal kalıyorsa kurban keser; kalmıyorsa kesmesi gerekmez.

Konut kredisi ve taksitler ne olacak?

Uzun vadeli borçların (örneğin konut kredisi) nisap hesabında nasıl değerlendirileceği konusunda farklı yaklaşımlar vardır.

Kendi durumunuz için bir din görevlisine danışmanızı öneririz.

Aile fertleri: Her biri ayrı kurban keser mi?

İslam'da aile içinde de mülkiyet şahsidir. Karı, koca ve yetişkin çocukların malı ayrı ayrı değerlendirilir.

Diyanet'e göre aile fertlerinden dinen zengin sayılan her biri kurban kesmekle yükümlüdür. Aile reisinin kesmesi, diğerlerinin yükümlülüğünü düşürmez.

Örnek senaryo: Innsbruck'ta dört kişilik aile

• Baba: Borç ve ihtiyaçlar dışında nisabın üzerinde birikimi var → kurban vacip.
• Anne: Kendisine ait, nisabı aşan altınları var → kurban vacip.
• 20 yaşındaki çalışan oğul: Kendi hesabında nisabın altında para var → vacip değil.
• 9 yaşındaki kız: Ergenlik çağına girmemiş → vacip değil.

Bu ailenin iki vacip kurban kesmesi gerekir. Afrika'da 2 × 100 € = 200 €, Türkiye'de 2 × 250 € = 750 €.

Şâfiî mezhebine göre ise aile için bir kurban kesmek sünnet-i kifâyedir; aileden birinin kesmesiyle sünnet yerine gelir.

Yolcu (seferî) olan kurban keser mi?

Hanefî mezhebine göre yolcu, kurban kesmekle yükümlü değildir; ama keserse sevabını alır.

Bayram günlerinde seferî iken kesmeyip bayram bitmeden evine dönen kişi, dönüşte kurban kesmelidir.

Bayram tatilinde memlekete giden biri, kurbanını gittiği yerde veya vekâletle başka bir ülkede de kestirebilir.

Hisseli kurban: Kaç kişi ortak olabilir?

Küçükbaş (koyun, keçi) yalnızca bir kişi adına kurban edilir.

Büyükbaş (sığır, deve) ise yedi kişiye kadar ortak kurban edilebilir. Her hissedar en az yedide bir hisseye sahip olmalıdır.

Ortakların hepsinin niyeti ibadet olmalıdır. Diyanet'e göre ortaklardan biri sadece et niyetiyle katılırsa, Hanefî mezhebine göre hayvana ortak olan herkesin kurbanı geçersiz olur.

Niyetlerin aynı türden olması şart değildir: Bir ortak vacip, diğeri adak veya akika niyetiyle katılabilir.

Bölge	Küçükbaş (1 kişi)	Büyükbaş (7 hisseye kadar)
Afrika	100 €	700 €
Yemen / Afganistan / Asya	150 €	1.050 €
Türkiye	250 €	2.650 €

Tüm bölgeler için kurban projeleri sayfasına bakabilirsiniz.

Hacca giden kurban keser mi?

Diyanet'in kurban kitapçığında tercih edilen görüşe göre, hac ibadetini yapmakta olan kişi udhiyye kurbanıyla yükümlü olmaz.

Bununla birlikte dilerse orada veya memleketinde kurban kestirebilir. Hacla ilgili kurbanlar (hedy) ise ayrı bir konudur ve Harem bölgesinde kesilir.

Kadınlar ve çalışmayan eşler kurban keser mi?

Kurban için ölçü gelir değil, sahip olunan maldır. Çalışmayan bir eşin kendisine ait altınları veya birikimi nisabı aşıyorsa, kurban ona da vaciptir.

Düğünde takılan ve kadının mülkü sayılan ziynet eşyası da bu hesaba girer. Emin değilseniz bir din görevlisine danışın.

Başkasının verdiği parayla kurban kesilir mi?

Evet. Diyanet'e göre oğlu veya bir başkası tarafından kendisine para bağışlanan kişi, bu paranın sahibi olur.

Bu parayla kurbanlık alıp kestiğinde, kestiği hayvan kurban yerine geçer.

Örneğin Avusturya'da çalışan bir evlat, Türkiye'deki annesine kurban parası gönderebilir veya annesi adına vekâletle Türkiye'de kurban kestirebilir.

Anne adına kesilecekse, annenin haberdar olması ve izin vermesi uygun olur.

Kurban kesmeyi unutan veya ihmal eden ne yapar?

Diyanet'e göre şartları taşıdığı hâlde kurban kesmeyen kişi, Hanefîlere göre o yıla mahsus bir kurban bedelini fakirlere sadaka olarak vermeli, ayrıca tövbe ve istiğfar etmelidir.

Ancak bayram günlerinde kurban kesmek yerine parasını sadaka vermek, vacip kurbanın yerine geçmez. Bedel yalnızca vakit geçtikten sonra söz konusudur.

Avusturya'da vacip kurban nasıl yerine getirilir?

Kurban size vacipse, bayram günlerinde bir hayvanın sizin adınıza kesilmesi gerekir. Avusturya'da bunu kendiniz yapmak pratikte zordur.

Diyanet'e göre kurban malî bir ibadet olduğundan vekâletle kurban kestirmek caizdir; kurbanın yurt dışında kesilmesinde de sakınca yoktur.

Online bağışta formda kurban türünü "Kurban Bayramı Vacip Kurbanı" seçip kimin adına kesileceğini yazmanız vekâlet yerine geçer.

• Afrika: 100 € · Yemen: 150 € · Filistin: 250 € · Türkiye: 250 €
• Kesim videosu Türkiye için WhatsApp, diğer bölgeler için SMS ile gelir.

Tüm bölgeler, tarihler ve son bağış önerisi için Avusturya'dan kurban bağışı 2027 rehberimize bakın.

Kurban kesmesi vacip olmayanlar ne yapabilir?

Kurban size vacip değilse de nafile kurban kesebilir, sevabından pay alabilirsiniz.

Bütçeniz sınırlıysa sadaka veya bayramda bir çocuğu sevindiren yetim giydirme bağışı da güzel bir seçenektir.

Kaynaklar: Diyanet — Kurban Sıkça Sorulan Sorular (PDF) · Din İşleri Yüksek Kurulu — Kurban Fetvaları · Diyanet — 2027 Yılı Dini Günler